Strategic Simulations, Inc.

Joel Billings – założyciel przedsiębiorstwa (1982)
Państwo	Stany Zjednoczone
Siedziba	Mountain View[1]
Data powstania	1979[1]
Data likwidacji	2001
Forma prawna	spółka akcyjna
brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons

Strategic Simulations, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo produkujące i wydające gry komputerowe, istniejące w latach 1979–2001.

Inicjatorem powstania firmy był Joel Billings, pasjonat gier wojennych, który od dziecka fascynował się symulacjami bitew historycznych, takich jak Tactics II firmy Avalon Hill. Billings, absolwent Claremont Men’s College (1979) z dyplomem z ekonomii, już podczas studiów zetknął się z programowaniem w języku BASIC na komputerze DEC PDP-10, co zainspirowało go do zastanowienia się nad połączeniem jego pasji do gier wojennych z nowymi możliwościami, jakie niosły komputery. Pomysł na komercjalizację gier wojennych na platformach mikrokomputerowych zrodził się podczas jego pracy w firmie Amdahl Corporation w Dolinie Krzemowej, gdzie Billings poznał potencjał rewolucji komputerów osobistych, takich jak TRS-80^[2].

Do realizacji pomysłu Billings potrzebował wsparcia programistycznego. W sierpniu 1979, dzięki ogłoszeniu rozwieszonemu w lokalnych sklepach komputerowych, skontaktował się z nim John Lyon, doświadczony programista i miłośnik gier wojennych, który podjął się współpracy. Ich pierwszym projektem była komputerowa adaptacja klasycznej gry planszowej Bismarck firmy Avalon Hill, symulująca próby przerwania przez niemiecki pancernik Bismarck blokady brytyjskiej w 1941. Wybór tej gry nie był przypadkowy: jej popularność wśród miłośników historii wojskowości, a także fakt, że komputer mógł zaoferować dwie kluczowe innowacje w stosunku do gier planszowych – ukryty ruch (symulujący „mgłę wojny”) oraz sztuczną inteligencję jako przeciwnika, co eliminowało potrzebę drugiego gracza lub sędziego^[2].

Firma została oficjalnie zarejestrowana pod nazwą Strategic Simulations, Incorporated (SSI) 27 grudnia 1979. Nazwa „SSI” została wybrana jako skrót, aby unikać niepożądanych skojarzeń z nazistowskimi organizacjami (SS), które mogłyby powstać wśród graczy dobrze znających historię. Początkowo Billings planował sfinansować przedsięwzięcie z kapitału podwyższonego przez inwestorów zewnętrznych, jednak ostatecznie wsparcie finansowe (około 40 000 USD) zapewniła mu rodzina. Siostra Joela, Susan Billings, dołączyła do firmy jako księgowa i menedżer biura, stając się z czasem jedną z kluczowych postaci w historii SSI, pomimo braku osobistego zainteresowania grami lub komputerami^[2].

Pierwsza gra SSI, Computer Bismarck (1980), została ukończona w styczniu 1980. Była to pierwsza poważna gra wojenna na mikrokomputery, która zyskała uznanie wśród miłośników gatunku. Billings postawił na wysoką jakość oprawy graficznej i dokumentacji – zatrudnił artystę Louisa Saekowa do zaprojektowania okładki oraz profesjonalnie zredagowanego podręcznika^[3], co było rzadkością w ówczesnym przemyśle gier komputerowych, zdominowanym przez proste opakowania typu „Ziploc”. Gra została wydana w cenie 60 USD, co stanowiło kwotę znacznie wyższą niż przeciętna cena gier komputerowych tamtego okresu, ale uzasadnioną wysoką jakością produktu. Computer Bismarck sprzedał się w nakładzie niemal 8000 egzemplarzy, co dla niszowego produktu było wynikiem zadowalającym^[2][4].

W lutym 1980 SSI sprzedało pierwsze 50 egzemplarzy gry do sklepu Computerland w Los Altos, a wkrótce potem firma przeniosła się z mieszkania Joela do pierwszego biura. Billings zawiesił plany podjęcia studiów podyplomowych, aby skupić się na rozwijaniu firmy. Wkrótce okazało się, że model biznesowy oparty wyłącznie na tworzeniu gier we własnym zakresie nie jest optymalny. Zmiana nastąpiła, gdy w 1980 Joel otrzymał nieoczekiwaną przesyłkę od Dana Buntena – symulację futbolu amerykańskiego Computer Quarterback (1981), którą Bunten zaproponował SSI do wydania. Gra ta, wykorzystująca paddle Apple II, okazała się dużym sukcesem komercyjnym i stała się najszybciej sprzedającym się tytułem w katalogu SSI. To doświadczenie skłoniło Billingsa do zmiany strategii: zamiast tworzyć wszystkie gry samodzielnie, SSI zaczęło wydawać także tytuły zewnętrznych deweloperów, koncentrując się na pakowaniu, marketingu i dystrybucji^[2][4]. W 1980 firma wydała również grę Computer Ambush napisaną przez Eda Willigera^[1].

W pierwszych czterech latach działalności SSI wydało 43 różne gry, w większości symulacje wojenne, ale także tytuły sportowe, ekonomiczne i strategiczne. Choć większość z nich nie osiągała nakładu powyżej 10 000 egzemplarzy, to kilka tytułów, takich jak Computer Baseball z 1981 (ponad 45 000 sprzedanych egzemplarzy), odniosło znaczący sukces. Firma stopniowo poszerzała swoją ofertę, wydając coraz więcej gier, które nie były ściśle grami wojennymi – w 1982 wprowadziła na rynek serię RapidFire, składającą się z szybszych, bardziej dynamicznych gier, takich jak Cytron Masters (1982) Dana Buntena, pionierska gra z gatunku strategii czasu rzeczywistego. Seria ta nie odniosła jednak oczekiwanego sukcesu komercyjnego, co skłoniło SSI do powrotu do korzeni – gier wojennych i strategicznych^[2].

W 1981SSI nawiązało współpracę z czasopismem „Computer Gaming World”, założonym przez Russella Sipe’a, weterana gier planszowych. Magazyn ten, skupiony na grach komputerowych o charakterze intelektualnym i wojennym, stał się nieoficjalnym partnerem SSI, pomagając firmie dotrzeć do wąskiej, ale zaangażowanej grupy odbiorców. Współpraca ta przyczyniła się do wzrostu sprzedaży SSI z 317 000 USD w 1980 do ponad 3 milionów USD w 1984. Liczba pracowników wzrosła z 11 w 1980 roku do 32 w 1984^[2].

SSI szybko stało się liderem w dziedzinie komputerowych gier wojennych, wyprzedzając nawet tak ugruntowane marki jak Avalon Hill czy Simulations Publications, Inc. (SPI). W 1982 SPI, jedno z dwóch największych wydawnictw gier planszowych, popadło w poważne problemy finansowe, częściowo z powodu spadku popularności gier wojennych na rzecz gier fabularnych, takich jak Dungeons & Dragons. TSR, wydawca Dungeons & Dragons, udzieliło SPI pożyczki w wysokości 425 000 USD, aby pomóc firmie utrzymać się na rynku. Jednak zaledwie dwa tygodnie później TSR nieoczekiwanie zażądało natychmiastowej spłaty pożyczki, co doprowadziło do bankructwa SPI. TSR przejęło aktywa SPI, ale nie jego zobowiązania, co spotkało się z krytyką ze strony wierzycieli i społeczności miłośników gier wojennych. To wydarzenie dodatkowo umocniło pozycję SSI jako głównego wydawcy komputerowych gier wojennych, zwłaszcza że firma kontynuowała wydawanie tytułów dla wąskiej, ale lojalnej grupy odbiorców^[2].

Pomimo osobistych preferencji Joela Billingsa, który nie był entuzjastą gier fabularnych (RPG), SSI stopniowo zaczęło eksplorować ten gatunek. W 1983 firma otrzymała grę Questron (1984), stworzoną przez braci Charlesa i Johna Dougherty’ego. Gra ta, choć początkowo odrzucona przez Origin Systems ze względu na podobieństwa do serii Ultima, trafiła ostatecznie do SSI. Questron okazał się umiarkowanym sukcesem, sprzedając się w nakładzie ponad 35 000 egzemplarzy, co zachęciło SSI do dalszej ekspansji w kierunku gier fabularnych. W kolejnych latach firma wydała szereg tytułów RPG, takich jak Phantasie (1985), Wizard’s Crown (1986) czy Gemstone Warrior (1984), które cieszyły się większą popularnością niż tradycyjne gry wojenne. W 1984 SSI wydało Wargame Construction Set, narzędzie pozwalające graczom tworzyć własne gry wojenne, które okazało się jednym z największych sukcesów firmy, sprzedając się w nakładzie ponad 60 000 egzemplarzy^[2].

Największym sukcesem SSI było zdobycie w 1987 licencji na tworzenie gier komputerowych opartych na systemie Advanced Dungeons & Dragons (AD&D) od TSR. Był to kamień milowy nie tylko dla SSI, ale i dla całego przemysłu gier komputerowych. Umowa została podpisana po intensywnych staraniach ze strony SSI, które w swoim zgłoszeniu do TSR zaprezentowało wizję stworzenia całej rodziny gier AD&D, w tym modułów przygodowych, edytorów poziomów i narzędzi dla mistrza lochu. TSR, przekonane przez pasję i doświadczenie zespołu SSI (w tym takich osób jak Keith Brors i Paul Murray, którzy byli zapalonymi graczami AD&D), zdecydowało się na współpracę z mniejszym, ale bardziej oddanym wydawcą zamiast z większymi konkurentami, takimi jak Electronic Arts czy Origin Systems^[2][5].

Pierwszą grą wydaną w ramach tej licencji był Pool of Radiance (1988), który stał się jednym z najważniejszych tytułów w historii gier fabularnych. Gra, oparta na systemie Gold Box, oferowała graczom możliwość tworzenia postaci, eksploracji lochów i walki taktycznej, wiernie oddając mechanikę AD&D. Pool of Radiance sprzedał się w nakładzie ponad 264 000 egzemplarzy w samej Ameryce Północnej, stając się najbardziej dochodowym tytułem w historii SSI. Sukces ten otworzył przed firmą nowe możliwości, a SSI wydało kolejne gry z serii Gold Box, takie jak Curse of the Azure Bonds (1989), Secret of the Silver Blades (1990) i Pools of Darkness (1991), które utwierdziły pozycję SSI jako lidera w dziedzinie komputerowych gier fabularnych opartych na licencji AD&D^[2][5].

W 1988 SSI nawiązało także współpracę z Electronic Arts, która nabyła 20% udziałów w firmie, co pozwoliło SSI na zwiększenie budżetu marketingowego i dystrybucyjnego. Współpraca ta okazała się korzystna dla obu stron, zwłaszcza że SSI zachowało swoją niezależność twórczą^[2][5].

Pod koniec lat 80. i na początku lat 90. SSI kontynuowało rozwój, wydając kolejne tytuły z serii Gold Box oraz inne gry wojenne i strategiczne. Jednak zmieniający się rynek gier komputerowych, a także rosnąca konkurencja, sprawiły, że firma zaczęła tracić swoją pozycję. W 1994 SSI zostało wykupione przez Mindscape, co zakończyło okres niezależności firmy. W kolejnych latach SSI przeszło pod skrzydła Mattel (1998), a ostatecznie Ubisoft (2001), który zlikwidował markę SSI^[6], wykorzystując ją jedynie do wydania kilku tytułów, takich jak Silent Hunter II (2001) czy Pool of Radiance: Ruins of Myth Drannor (2001)^[5][7][4].

Joel Billings, założyciel SSI, w 2013 przekazał swoje zbiory i dokumenty dotyczące historii firmy do The Strong Museum of Play w Rochester, gdzie są one udostępniane badaczom i miłośnikom historii gier komputerowych^[4].

SSI wyprodukowało i wydało ponad 100 gier komputerowych^[8]. Poniżej lista wybranych tytułów wydanych przez SSI:

• Panzer General (1994)^[9]
• Panzer General II (1997)^[10]

• Computer Bismarck (1980)
• Computer Ambush (1980)
• Tigers in the Snow (1981)^[11]
• Cytron Masters (1982)
• Western Front (1990)^[12]
• Second Front (1991)^[12]
• Pacific War (1992)^[13]
• Fantasy Empires (1993)^[14]
• Gary Grigsby’s War in Russia (1993)^[15]
• Stronghold (1993)^[16][17]
• Tanks Wargame Construction Set (1994)^[18]
• Steel Panthers (1995)

• Eye of the Beholder (1990)
• Eye of the Beholder II: The Legend of Darkmoon (1991)
• Eye of the Beholder III: Assault on Myth Drannor (1993)^[19]

• Pool of Radiance (1988)^[20]
• Curse of the Azure Bonds (1989)^[21]
• Secret of the Silver Blades (1990)^[22]
• Pools of Darkness (1991)^[23]

• Champions of Krynn (1990)^[22]
• Death Knights of Krynn (1991)^[24]
• The Dark Queen of Krynn (1992)^[22]

• Buck Rogers: Countdown to Doomsday (1990)^[25]
• Gateway to the Savage Frontier (1991)^[2]
• Neverwinter Nights (1991)^[25]
• Treasures of the Savage Frontier (1992)^[2]
• Buck Rogers: Matrix Cubed (1992)^[25]
• Spelljammer: Pirates of Realmspace (1992)^[24]
• Forgotten Realms: Unlimited Adventures (1993)^[26]

• Dark Sun: Shattered Lands (1993)
• Dark Sun: Wake of the Ravager (1994)^[27]

• Questron (1984)
• Gemstone Warrior (1984)
• Phantasie (1985)
• Wizard’s Crown (1986)
• Advanced Dungeons & Dragons: Heroes of the Lance (1988)
• Dungeon Hack (1993)^[28]
• Veil of Darkness (1993)^[29]
• Al-Qadim: The Genie’s Curse (1994)^[30]
• Menzoberranzan (1994)^[31]
• Ravenloft: Stone Prophet (1995)^[32]

• Computer Quarterback (1981)
• Computer Baseball (1981)
• Archon Ultra (1983)^[33]
• DragonStrike (1990)
• Close Combat 2 – A Bridge Too far (1997)^[34]

• Strona poświęcona SSI (ang.)