Superbaze

Kiseline i Baze
Tipovi kiselina
Tipovi baza

Superbaze predstavljaju izuzetno jake baze, tj. jedinjenja koja imaju jak afinitet prema protonima. Hidroksidni jon je najjača moguća baza u vodenim rastvorima, ali baze mogu postojati i van vodene sredine. Takve baze su važne u organskoj sintezi. Superbaze su opisane i korištene od 1850. Reakcije koje uključuju superbaze obično zahtjevaju specijalne tehnike jer se uništavaju u dodiru sa vodom i atmosferskim ugljen-dioksidom kao i kiseonikom. Tehnike inertne atmosfere i niske temperature minimizuju sporedne reakcije.

Definicije

IUPAC definiše superbaze kao jedinjenja koja imaju visoku baznost kao što je litijum diizopropilamid. Druge definicije superbaza su kvalitativne ali preciznije: Izraz superbaza se koristi za baze koje se dobiju miješanjem dvije ili više baza pri čemu se dobije nova vrsta baze koja ima posebna i nova svojstva. Izraz superbaza ne znači da je baza termodinamički ili kinetički jača od drugih, nego znači da je reagens dobijen kombinovanjem karakteristika nekoliko različitih baza.[1][2]

Klase superbaza

Postoje tri glavne klase superbaza: organske, organometalne i neorganske.

Organske superbaze

Organske superbaze su skoro uvijek neutralne i sadrže azot. Bez obzira na veliki afinitet prema protonu, organske superbaze su poznate zbog svoje povećane reaktivnosti i niske nukleofilnosti i relativno blagih uslova korištenja. One koje su važne u organskoj sintezi su fosfazeni, amidini i guanidini.[3] Druga organska jedinjenja takođe zadovoljavaju fizički, hemijski ili strukturalne definicije superbaze. Protonski helatori kao što su aromatične protonske spužve i bispidini su takođe superbaze. Multiciklični poliamini kao što je DABCO takođe spadaju u ovu kategoriju.

Organometalne superbaze

Organnometalna jedinjenja koja sadrže reaktivne metale su obično superbaze, na primjer organolitijumska ili organomagnezijumska (Grinjarov reagens) jedinjenja. Drugi tipovi organskih superbaza imaju reaktivni metal zamijenjen umjesto vodonika na heteroatomu, kao što je kiseonik (nestabilni alkoksidi) ili azot (metalni amidi kao što je litijum diizopropil amid). U većini slučajeva poželjne osobine su niska nukleofilnost. Alkilitijumi ne mogu biti korišteni sa elektrofilima kao što su karbonilne grupe, zato što napadaju elektrofile kao nukleofili.

U organskim sintezama se često koristi Šloserova baza koja je mješavina tert-butillitijuma i kalijum tert-butoksida. Tert-butillitijum vrši izmjenu katjona sa kalijum tert-butoksidom pri čemu se dobije tert-butil kalijum i litijum tert-butoksid, izmjena se vrši zbog afiniteta litijuma prema kiseoniku alkoksida. Zamjena litijumovog katjona sa kalijumovim uzrokuje da tert-butil anjon dobije veći jonski karakter i zbog toga veću baznost.

Neorganske superbaze

Neorganske baze su tipično soli sa malim i visoko nalektrisanim anjonima, na primjer litijum nitrid. Alkalni i zemnoalkalni metalni hidridi kalijum hidrid i natrijum hidrid su superbaze. Ovakva jedinjenja su nerastvorljiva u svim rastvaračima zbog stroge interakcije između katjona i anjona, ali su površine ovih materijala jako reaktivne i zbog toga su kao kašaste mase korisne u sintezama.

Reference

  1. ^ Caubere, Paul (1993). „Unimetal super bases”. Chemical Reviews. 93 (6): 2317—2334. doi:10.1021/cr00022a012. 
  2. ^ Raczynska, E. D., Decouzon, M., Gal, J.-F. et al(1998). „Superbases and superacids in the gas phase”. Trends in Organic Chemistry,. 7: 95—103. .
  3. ^ Kondo, Yoshinori; Masahiro Ueno; Yoshiyuki Tanaka (2005). „Organic Synthesis Using Organic Superbase”. ChemInform. 36 (41). doi:10.1002/chin.200541295. 

Vidi još

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.