Maneige – kanadyjski zespół rockowy, wykonujący muzykę spod znaku rocka progresywnego i jazz-rocka^[1]. Grupa powstała jesienią 1972 roku w Quebecu^[2] i ze względu na to iż – istniała przez ponad dekadę, była ona jednym z najdłużej działających na rynku, przedstawicieli tamtejszej progresywnej sceny muzycznej, kończąc swą działalność w 1983 roku^[1]. Zespół oficjalnie reaktywowano we wrześniu 2022 roku^[3].

Grupa została założona jesienią 1972 roku przez Alaina Bergerona (flet, saksofon, fortepian) i Jérôme'a Langloisa (klarnet, fortepian, organy)^[2], którzy wcześniej byli liderami półprofesjonalnej, prog-rockowej formacji Lasting Weep, która rozdzieliła się na dwie frakcje – w wyniku czego powstało Maneige^[4][5][6]. Pierwszy skład zespołu tworzyli także: Vincent Langlois (perkusja, pianino), Yves Léonard (gitara basowa), Paul Picard (instrumenty perkusyjne) i Gilles Schetagne (perkusja)^[4][6]. Wszyscy wymienieni muzycy Maneige, byli absolwentami prestiżowych kanadyjskich szkół muzycznych – École (de musique) Vincent-d'Indy i Conservatoire de musique du Québec^[4]. Nazwa zespołu jest niepoprawną pisownią słowa «manège», które oznacza karuzelę, lub bardziej adekwatnie, rondo, i oczywiście tytuł utwory grupy Yes wydanej w tym samym roku^[5].

François Couture pisze, że to co wykonywał Maneige na początku swojej kariery, było bardzo oryginalne^[5]. Muzyka ta – oparta w dużej mierze na akustycznym instrumentarium i na kontrastującej z nim grze fletu Bergerona oraz skomplikowanych rytmach Schetagne'a, a także na wysiłkach Langloisa, by w swych poszukiwaniach zespół podążał w kierunku atonalności^[5]. Przez co muzyka grupy, była o wiele trudniejsza i wymagająca skupienia, niż to, co proponowały inne lokalne zespoły spod znaku rocka progresywnego w tym czasie^[5]. Mimo to Maneige znalazł sporą publiczność^[5].

Ponadto recenzent portalu proarchives.com pisze, że Maneige to zespół, który prawdopodobnie najlepiej uosabia progresywny boom w Quebecu w latach 1974–1979^[1]. Twierdzi również, że muzyka zespołu może dobrze współgrać z baroque popem i że styl muzyczny Maneige można porównać jedynie z twórczością dwóch innych zespołów z tego miasta, a mianowicie: Sloche i Opus-5^[1].

15 lutego 1974 roku zespół poprzedzał jako support Soft Machine w Collège de Maisonneuve^[1]. W tym samym roku otwierał koncert Ekseption w Centre Sportif na Uniwersytecie Montrealskim w Montrealu, rzekomo kradnąc show i przyćmiewając na scenie ten holenderski zespół^[5]. Supportował również Eumira Deodato w Place des Nations i Gentle Giant w Montreal Forum^[6].

Wkrótce został podpisany kontrakt płytowy z wytwórnią Harvest) – w wyniku czego zespół wszedł do studia, nagrywając swoje pierwsze dwa krążki Maneige i Les Porches, wydane w odstępie zaledwie kilku miesięcy w 1975 roku^[5]. Do tego czasu do składu dołączyli na stałe Vincenta Langloisa (instrumenty klawiszowe, dęte, instrumenty klawiszowe) i gitarzysty Denisa Lapierre'a (początkowo nadworny inżynier dźwięku zespołu), którzy wcześniej występowali z zespołem gościnnie^[1][5][6].

Na obu wydawnictwach formacja Maneige pokazała się od jak najlepszej, progresywnej strony – swobodnie poruszając się między tradycjami muzyki klasycznej, folku, rocka i jazzu^[1]. W 1975 roku recenzenci tygodnika Billboard scharakteryzowali styl muzyczny zespołu „popową awangardę”, pisząc, że mieszają muzykę konkretną w stylu – między wczesnym Zappą a Pink Floyd”^[7]. Na łamach tegoż czasopisma pojawiło się także stwierdzenie, że album „przyniósł sukces ponad oczekiwania”^[7].

Pod koniec lat 90. wydano albumy koncertowe z pierwszego okresu działalności grupy, a mianowicie Live Montreal 1974-1975, na którym znalazły się między innymi zajmujący całą stronę debiutanckiego krążka, utwór Le Rafiot, a także niepublikowana dotąd kompozycja 1-2-3-4-5-6^[8]. W 2005 roku wytwórnia ProgQuébec, wznowiła na albumie Live à l’Évêché 1975, kolejną część tych koncertowych materiałów archiwalnych w tym niepublikowany wcześniej utwór pt. Manège^[8].

Po nagraniu krążka „Les Porches” – Jérôme Langlois na początku 1976 roku jeszcze występuje z Maneige w programie telewizyjnym z cyklu Jardins Des Étoiles de Montréal, pt. Maneige en spectacle: „Saxinette & Clarophone”^[9][10], a następnie odchodzi ze względu na rozbieżne koncepcje, odnośnie dalszego kierunku rozwoju muzycznego i kontynuuje swą pracę jako kompozytor muzyki filmowej i telewizyjnej^[2][5] oraz zaprasza zespół do wykonania na żywo i nagrania, dokończonej przez niego rock-opery formacji Lasting Weep pt. L'Albatross^[11]. W 1976 do składu Maneige powraca Picard, który nie wziął udziału w sesjach nagraniowych dwóch pierwszych longplayów zespołu^[8]. W tym samym roku grupa wzięła udział w koncercie organizacji PDA (Parenteral Drug Association), a także wystąpiła, m.in.: w kinie „Outremont” w Montrealu, kinie „Cartier” w Quebecu (w swoim mieście – zespół bardzo często występował w latach 1976, 1978 i 1979) i w Nowym Brunszwiku^[2].

Wkrótce Maneige podpisuje kontrakt z Polydorem i porzuca granie rocka progresywnego, odchodząc również od awangardowego stylu i skracając nieco utwory na rzecz grania z albumu na album coraz bardziej perkusyjnej odmiany muzyki jazz-rockowej, co pokazują albumy Ni Vent...Ni Nouvelle (1977) i najlepiej sprzedający się tytuł w historii zespołu pt. Libre-Service (1978)^[1][5]. Podstawę nowego stylu stanowią chwytliwe melodie fletu Bergerona i pulsująca sekcja rytmiczna^[5]. Formacja cieszyła się popularnością na antenie radiowej (nagrała muzyczny motyw przewodni dla programu radiowego SRC Temps présent w 1978 roku^[2]) i poza własnymi utworami, nagrywała również tematy do programów telewizyjnych^[5].

W 1978 roku muzycy przemieszczali się w ramach kanadyjskiego tournée, obejmującego około dwudziestu miast^[2] – od wybrzeża do wybrzeża (m.in. Winnipeg Heritage Festival), co zaowocowało albumem koncertowym pt. Composite (1979)^[5]. 27 lipca 1979 roku zespół wystąpił w programie telewizyjnym L’Été Show^[12].

Występy na festiwalu muzycznym we Francji i w Stanach Zjednoczonych dawały poczucie, że zespół nadal z sukcesem może kontynuować swą muzyczną działalność^[5]. Jednakże w 1979 roku następuje poważny kryzys, spowodowany porzuceniem grupy przez wytwórnię Polydor (los ten dotknął wiele zespołów prog-rockowych w tamtym okresie)^[5]. W 1980 roku muzycy Maneige zwerbowali do swojego składu perkusistę Pierre'a Gauthiera (zastąpił Gillesa Schetagne) w celu nagrania albumu Montréal, 6 AM, wydanego przez wytwórnię Intérim w 1980 roku^[5]. W tym samym roku formacja próbowała przebić się w USA (zespół wystąpił m.in. na obchodach 350-lecia miasta Boston^[5]) i Ontario – w tym celu rejestrując kilka utworów z Robertem Charlebois^[2]. A gdy w maju 1981 roku Paul Picard i Pierre Gauthier, opuścili Maneige^[2]. Formacja kontynuowała komponowanie i rejestrację muzyki filmowej^[2].

Jednakże liczba odejść spowodowała, że chęć kontynuowania działalności zespołu mieli tylko Bergeron i Léonard^[5]. Schetagne został poproszony o powrót i wraz z klawiszowcem sesyjnym Claude’em Lemayem i gitarzystą Michelem Le François nagrał kolejny album grupy pt. Images w 1981 roku^[5]. Znalezienie wydawcy krążka zajęło muzykom dwa lata^[5]. Niedługo potem, tj. w 1983 roku – zespół przestał istnieć^[5].

We wrześniu 2022 roku pierwotni członkowie Maneige: Alain Bergeron, Yves Léonard, Gilles Schetagne i Paul Picard; wraz z nowymi muzykami: Jean-François de Bellefeuille, Jean Vanasse i Sylvain Provost (dołączył w 2023) – oficjalnie reaktywowali grupę^[3][13]. Zespół sporadycznie koncertuje, występując m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Jazzowym w Montrealu (7 lipca 2023 roku), gdzie zaprezentował program w dużej mierze oparty na muzyce z albumu Libre service, a także z płyt Ni vent ni nouvelle i Montréal, 6 AM^[14].

• Alain Bergeron (od 1972) – flet, saksofon, fortepian, instrumenty perkusyjne
• Yves Léonard (od 1972) – gitara basowa
• Gilles Schetagne (1972–1980, 1981–1983^[16], od 2022) – perkusja
• Jérôme Langlois (1972–1976^[2]) – klarnet, fortepian
• Vincent Langlois (1975–1980) – instrumenty klawiszowe, instrumenty perkusyjne^[5])
• Denis Lapierre (1975, 1977–1980) – gitara^[5]
• Paul Picard (1972–1975, 1976–1981) – instrumenty perkusyjne
• Pierre Gauthier (1980–1981) – perkusja^[2]
• Michel Lefrançois (1981) – gitara
• Claude „Mégo” Lemay (1981–1983) – instrumenty klawiszowe^[16]
• Jean Vanasse (od 2022) – wibrafon^[3]
• Jean-François de Bellefeuille (od 2022) – instrumenty klawiszowe^[3]
• Sylvain Provost (od 2023) – gitara^[13]

• 1975: Maneige (Harvest)
• 1975: Les Porches (Harvest)
• 1977: Ni Vent...Ni Nouvelle (Polydor)
• 1978: Libre Service – Self Service (Polydor)
• 1980: Montréal, 6 AM (Intérim)
• 1981: Images (Saisons)

• 1979: Composite (LP, Polydor)
• 1998: Live Montréal 1974-1975 (CD, Fonovox)
• 2005: Live à l’Évêché 1975 (CD, ProgQuébec)
• 2005: Live (CD, Avalon Records)^[18]
• 2006: Les Porches Live (CD, ProgQuébec)
• 2024: Live À L'Outremont 1979 (LP, ProgQuébec)

• 1978: Troizix (Polydor)
• 1983: Nuit Rose (Saisons)
• 1984: Quebec St-Malo (Saisons)

• 2007: Lasting Weep – Le Spectacle De L'Albatros 1976 (ProgQuébec)^[11][19]

• Oficjalny fanpage zespołu na Facebooku
• Oficjalny kanał zespołu na You Tube