C
C C
| |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | B | C | D | E | |||
| F | G | H | I | J | |||
| K | L | M | N | Ñ | |||
| O | P | Q | R | S | |||
| T | U | V | W | X | |||
| Y | Z | ||||||
Digrafos
| |||||||
| ch | gu | ix | ll | ny | |||
| qu | rr | ||||||
Atros simbolos
| |||||||
| Ç | l·l | nn | tz | ||||
- Iste articlo tracta sobre a letra C. Se veiga Lenguache de programación C ta o lenguache de programación.
A C (ce[1]) ye a tercera letra de l'alfabeto aragonés y segunda consonant, provenient de l'alfabeto latino.
O suyo orichen grafico se troba en os simbolos fenicios ta representar un arma que se chitaba. En o latín se fació mas redonda y s'esferenció d'a G.
En aragonés
En aragonés estándard[2] representa a oclusiva velar xorda /k/ de l'AFI en os siguients casos:
- Debant d'as vocals a, o y u: casa (['kasa]), cosa ([/'kɔsa/]), cullara ([/ku'ʎaɾa/]).
- Debant d'as consonants r y l, d'o digrafo palatal ll, y en posición final de silaba: cruz ([kɾuθ]), bataclán ([bata'klan]), cllau ([kʎaw]), aracnido ([a'ɾakniðo])
Se recomienda escribir-la tamién en voces en que la consonant final puede presentar, seguntes los dialectos, las realizacions [k] u [Ø]: cloc ([klok]), poc ([pok]), clac ([klak]), cluc ([kluk]), rusac ([řu'sak]), cuc ([kuk]), bistec ([bis'tek]), tampoc/tapoc ([tam'pok]/[ta'pok]).
Ye o fonema d'a fricativa dental xorda /θ/ debant de e u i: cera (['θeɾa]), cirecera (['θiɾeθeɾa]). Son excepción a ista regla:
- Voces que s'escriben con las secuencias <ze>, <zi> en l'ambito internacional: azimut, enzima, kamikaze, zen, zeugma, zeta, zelota, zigurat.
- Derivaus de toponimos u antroponimos que las contienen: azerín, elzevir, neozelandés, zeppelín, zimbabwés, alzhéimer.
Como en atros idiomas vecins, i hai palabras en as que as secuencias <ce> y <ci> se puede escribir tanto con <z> como con <c>: azimo/acimo, zedilla/cedilla, eczema/eccema, zenit/cenit, zebra/cebra, zero/cero, zigoto/cigoto, zinc/cinc, zirconio/circonio.
En aragonés altorribagorzano (benasqués) representa o fonema d'a fricativa alveolar xorda /s/ cuan ye debant de e (cera /'seɾa/), i (cirecera /'siɾeseɾa/).
Tamién fa parti d'o digrafo ch.
Atras grafías
En a grafía de Uesca a letra "C" nomás representa a oclusiva velar xorda debant de "a", "o" e "u"; ya que o fonema d'a fricativa dental xorda se representa siempre con "Z"
Significatos de C
- Bioquimica: en mayuscla, ye o simbolo d'a citosina y d'a cisteína.
- Economía: ye l'abreviadura de "centimo". Dos C significan "cuenta corrient".
- Educación: en os países anglosaxons, representa l'aprobato en as calificacions escolars.
- Fisica:
- en minuscla ye o simbolo d'a velocidat d'a luz, una d'as constants absolutas.
- en mayuscla ye o simbolo d'o coulomb en o Sistema internacional.
- Informatica: o lenguache C ye un lenguache de programación.
- Lingüistica: en gramatica designa por un regular un complemento sintactico. En bels manuscritos latinos ye una abreviadura de "cum".
- Matematicas: en o sistema de numeración romano, equivale a o numero 100; con una ringla dencima equivale a cient mil. A mas ye l'abreviadura d'o prefixo "centi-" en as unidaz de mesura.
- Musica: en a notación chermanica, representa a nota do.
- Quimica: en mayuscla, ye o simbolo d'o carbonio. Ye tamién o nombre d'una vitamina (vitamina C)
- Simbolos: con un º debant indica os graus Celsius de temperatura. Si en ye aintro d'un cerclo (©), significa "copyright", ye decir, propiedat intelectual rechistrata.
Simbolos derivatos
Referencias
- ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ (an) Ortografía de l'aragonés. AAL
Vinclos externos
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.